Ponad 130 lat tradycji, a wciąż są doceniane i rozwijane. Trolejbusy zdecydowanie przetrwały próbę czasu, a dzięki dodatkowym bateriom mogą dziś jeździć również poza siecią trakcyjną. To nowoczesne, ciche i bezemisyjne pojazdy, które – wraz z autobusami elektrycznymi i wodorowcami – z powodzeniem stanowią symbol wysokiego standardu życia w mieście.
W odrodzeniu trolejbusów niemałą rolę odgrywa firma Solaris, lider tego segmentu, który dostarczył już ponad 2200 trolejbusów do 19 krajów.
Trolejbusy obecnie jeżdżą w około 300 miastach na całym świecie. Choć często traktowane jako historyczne i niszowe środki transportu, dziś wracają jednak dumnie na scenę transportu miejskiego jako odzwierciedlenie nowoczesnej zrównoważonej mobilności. To dziś jedno z najbardziej efektywnych rozwiązań w bezemisyjnym transporcie publicznym.
Ciche i całkowicie wolne od emisji szkodliwych spalin – te cechy sprawiają, że trolejbusy to doskonałe pojazdy dla transportu miejskiego. Mają za sobą 130 lat sprawdzonej historii, a obecnie integrują coraz więcej innowacyjnych technologii, takich jak dodatkowe baterie, możliwość ładowania podczas jazdy (IMC, In-Motion-Charging) oraz zaawansowane systemy elektroniczne wspomagające kierowców i zwiększające bezpieczeństwo. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom trolejbusy mogą poruszać się także poza siecią trakcyjną. Daje to operatorom większą elastyczność i możliwość tworzenia nowych, bezemisyjnych tras, które wcześniej były niedostępne dla tych pojazdów.
Z tych powodów wiele miast w Europie – Praga, Bratysława czy Gdynia – nie rezygnuje z trolejbusów, lecz intensywnie inwestuje w ich rozwój lub ponownie włącza je do swoich systemów transportowych.
Zapraszamy na przegląd kilku ciekawych trolejbusowych projektów z ostatnich lat!
RYGA: Trolejbusy na… wodór
Po ulicach Rygi kursują trolejbusy unikalne w skali Europy – wyposażone w zarówno w baterie, jak i wodorowe ogniwa paliwowe. System wodorowy znacznie zwiększa zasięg pojazdu, jaki pojazd może pokonać w oderwaniu od zasilania sieci.Ryskie trolejbusy pokonują bez trakcji nawet 100 km! Ta innowacyjna technologia została wdrożona na linii nr 4 w Rydze, gdzie kursuje 10 takich pojazdów.
Po ulicach Rygi kursuje ponad 160 trolejbusów marki Solaris, w tym 10 Trollino 18,75 wyposażonych w wodorowe ogniwa paliwowe. Fot. Wikipedia.
GDYNIA: Pomiędzy e-busem a trolejbusem
Gdynia, położona nad Bałtykiem, jest znana jako jedno z europejskich centrów technologii trolejbusowej. Trolejbusy są dziś integralną częścią krajobrazu tego portowego miasta.
W 2020 roku do gdyńskiej floty dołączyły jednak pojazdy wyjątkowe – tzw. supertrolejbusy. Gdynia ma już doświadczenie z trolejbusami wyposażonymi w baterie ładowane podczas jazdy, ale supertrolejbusy reprezentują nowy poziom technologiczny. Posiadają one podwójną homologację – jako trolejbusy i jako elektrobusy. Są wyposażone w baterię o większej niż standardowa pojemności, i to ona stanowi główne źródło zasilania. Mogą być ładowane na dwa sposoby: podczas jazdy – za pomocą pantografów pobierających energię z sieci trakcyjnej, oraz w czasie postoju – poprzez wtyczkę. Baterie pozwalają na pokonanie 70% trasy poza siecią, a podczas pozostałych 30% trasy pojazdy się ładują. Dzięki tym nowoczesnym rozwiązaniom, supertrolejbusy znacząco wpływają na poprawę jakości transportu publicznego w Gdyni.
Gdynia zasłynęła także jako pierwsze miasto, które w 2000 roku nabyło trolejbus wyprodukowany przez Solarisa. Dwie dekady później flota miasta wzbogaciła się o sześć supertrolejbusów Trollino 12 electric, które łączą zalety elektrobusów i tradycyjnych trolejbusów.
BERGEN: jedyna linia trolejbusowa w kraju
Linia numer 2 w Bergen liczy 7,5 km i funkcjonuje od 1950 roku. To jedyna linia trolejbusowa w Norwegii i jedna z dwóch w całej Skandynawii – druga jest w szwedzkiej Landskronie. W 2023 roku Bergen zakupiło trolejbusy wyposażone w baterie o pojemności 55 kWh, które pozwalają na przejechanie około 11 kilometrów bez podłączenia do sieci trakcyjnej. To ważne, bo linia numer 2 została niedawno przedłużona o nowy odcinek w innej części Bergen. Aby do niego dotrzeć, Trollino muszą wyłącznie na bateriach pokonać 2 kilometry przebiegające przez malownicze centrum miasta. Potem ponownie podłączają się do trakcji i kontynuują swoją podróż.
BUKARESZT: ogromna inwestycja w nową flotę
Bukareszt ma największą sieć transportową w Rumunii i jedną z największych w Europie, z 15 liniami trolejbusowymi o łącznej długości ponad 160 km, obsługiwanymi przez 265 pojazdów. Niestety, wiele z tych trolejbusów to pojazdy bardzo wysłużone, pamiętające jeszcze XX wiek. Mimo to Bukareszt widzi w tej technologii przyszłość. W 2022 roku miasto dokonało imponującego zakupu 100 nowoczesnych trolejbusów wyposażonych w zaawansowane systemy bezpieczeństwa oraz udogodnienia dla pasażerów i kierowców. Nowe trolejbusy mają również baterie, które pozwalają im pokonywać do 20 km bez konieczności podłączania się do sieci trakcyjnej. Zakup tych zeroemisyjnych pojazdów stanowi kolejny krok Bukaresztu w kierunku poprawy jakości życia w mieście.
PRAGA: najdłuższe trolejbusy w drodze na lotnisko
Trolejbusy powróciły do Pragi w 2019 roku, po pół wieku nieobecności. W ramach rekonstrukcji systemu trolejbusowego, w 2023 roku na ulice stolicy Czech wyjechały imponujące pojazdy – najdłuższe trolejbusy używane kiedykolwiek w transporcie publicznym w Czechach. Te 24-metrowe pojazdy posiadają dwa przeguby i mogą pomieścić niemal 180 pasażerów. Dwadzieścia takich megatrolejbusów kursuje dziś po bezemisyjnej linii 59, łączącej dworzec Veleslavín z praskim lotniskiem.
Dwuprzegubowe trolejbusy są idealnym rozwiązaniem na rosnące potrzeby przewozowe zatłoczonej metropolii. Dzięki nim możliwości linii zwiększyły się nawet o 30%, co znacząco poprawiło komfort pasażerów. Te nowoczesne, zeroemisyjne trolejbusy, pomimo swojej długości, prowadzą się bardzo dobrze, porównywalnie do konwencjonalnych autobusów. Są symbolem zmian w sposobie i możliwościach podróżowania, łącząc nowoczesność z ekologicznym podejściem do transportu miejskiego.
BRATYSŁAWA: 24-metrowe trolejbusy na najbardziej obleganej linii
Linia 71 w Bratysławie to najpopularniejsza i najbardziej oblegana linia w stolicy Słowacji. Przebiega pomiędzy Dworcem Głównym, ulicą Miletičową a Dolnymi Honmi i właśnie na niej można spotkać dwuprzegubowe trolejbusy. Tak pojemne pojazdy okazały się doskonałym rozwiązaniem dla tras o dużym natężeniu ruchu. Wprowadzenie 16 megatrolejbusów, mogących pomieścić około 200 pasażerów, pozwoliło na zwiększenie przepustowości o prawie 50 osób na kurs. W godzinach szczytu trolejbusy kursują co 3-4 minuty, znacznie zmniejszając obciążenie linii i poprawiając komfort podróży dla pasażerów w Bratysławie.
ARNHEM: Trollino w wielkomiejskiej odsłonie MetroStyle
W Holandii jest tylko jedno miasto, w którym jeżdżą trolejbusy. Arnhem posiada system trolejbusowy obejmujący sześć linii obsługiwanych przez 43 pojazdy “na szelkach”. Na początku 2024 roku flota miasta wzbogaciła się o nowe modele, wyposażone w technologię In-Motion-Charging oraz baterie, które umożliwiają autonomiczną jazdę na dystansie ponad 12 kilometrów.
Te parametry są idealne dla linii 352, głównej trasy w Arnhem, która łączy centralny dworzec z dworcem autobusowym w gminie Wageningen. Linia ta ma około 17 kilometrów długości i wcześniej była obsługiwana przez autobusy. Szacuje się, że 75% trasy trolejbusy pokonują autonomicznie, korzystając wyłącznie z baterii, bez podłączenia do sieci trakcyjnej. Plany przewoźnika zakładają przedłużenie linii z Wageningen do Ede-Wageningen, co pozwoli trolejbusom pokonać nawet 82% trasy autonomicznie.
Solarisy Trollino 18 w eleganckim designie Metrostyle w Arnhem. Fot. Mikolaj Bartlomiejczyk.
Trolejbusy stają się coraz bardziej popularne nie bez powodu. To nowoczesne, bezemisyjne rozwiązanie, przynoszące korzyści zarówno mieszkańcom, jak i środowisku. Dzięki postępom technologicznym, stanowią znakomitą alternatywę dla pojazdów spalinowych, będąc symbolem zrównoważonej mobilności miejskiej. Łącząc tradycję z nowoczesnością, trolejbusy skutecznie odpowiadają na wyzwania współczesnych aglomeracji.
W Oslo coraz trudniej znaleźć obszar miejskiej mobilności, który nie jest objęty elektryfikacją. Elektryczne są już tutaj nie tylko samochody i duża część autobusów, ale także promy, taksówki czy maszyny budowlane. Stolica Norwegii udowadnia, że przejście na napędy bezemisyjne może wykraczać daleko poza transport drogowy.
Po ponad 45 latach przerwy trolejbusy wróciły do Pragi – tym razem jako element długofalowej strategii elektryfikacji transportu autobusowego. Nowoczesne pojazdy wykorzystujące technologię ładowania w ruchu zwiększyły przepustowość na kluczowych trasach, ograniczyły emisje i potwierdziły swoją operacyjną stabilność.